«ΑΛΛΑ ΛΕΓΑΝΕ ΟΙ ΔΗΜΑΡΧΟΙ ΣΤΙΣ ΟΜΙΛΙΕΣ ΤΟΥΣ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΚΕΔΕ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΨΗΦΙΣΑΝΕ»
Αυτή η παρατήρηση αγγίζει την ουσία της κριτικής που ασκείται συχνά στην πολιτική και την Τοπική Αυτοδιοίκηση, όπου η απόσταση ανάμεσα στις «διεκδικητικές» ομιλίες του βήματος και στην τελική στάση κατά την ψηφοφορία είναι συχνά εμφανής.
Στο πρόσφατο συνέδριο της ΚΕΔΕ στην Καλαμάτα, αυτό το φαινόμενο εκδηλώθηκε με συγκεκριμένο τρόπο και οδήγησε στην τελική ρήξη :
Σχεδόν το σύνολο των δημάρχων —ανεξάρτητα από κομματική προέλευση— παρουσίασε μια κοινή, δραματική εικόνα για την κατάσταση των Δήμων. Μίλησαν για την «οικονομική ασφυξία», το τεράστιο ενεργειακό κόστος, τις αναγκαστικές συνενώσεις των ΔΕΥΑ και την ανάγκη η Αυτοδιοίκηση να ορθώσει ανάστημα απέναντι στην κεντρική εξουσία.
Όταν ήρθε η ώρα να ψηφιστεί το τελικό διεκδικητικό πλαίσιο, η κοινή αυτή γραμμή έσπασε. Αντί για ένα ενιαίο, σκληρό μέτωπο, οι σύνεδροι διασπάστηκαν με βάση τις παραταξιακές και κομματικές τους ισορροπίες :
Η πλειοψηφία (παράταξη Κυρίζογλου) υπερψήφισε ένα πλαίσιο που η αντιπολίτευση χαρακτήρισε «συμβιβαστικό» ή «κατώτερο των περιστάσεων» σε σχέση με όσα καταγγέλλονταν στις ομιλίες.
Η μειοψηφία (παράταξη Δούκα) κατέθεσε δικό της, πιο συγκρουσιακό ψήφισμα.
Αυτή ακριβώς η μεταστροφή —όπου οι σκληρές εκφράσεις των ομιλιών μετατρέπονται σε «πειθαρχημένη» κομματική ψήφο στο τέλος— είναι που προκαλεί την αίσθηση στους παρατηρητές ότι τα συνέδρια γίνονται περισσότερο για την εκτόνωση των εντυπώσεων παρά για την πραγματική σύγκρουση. Η έλλειψη ονομαστικής καταγραφής, μάλιστα, επέτεινε αυτή την αίσθηση, καθώς επέτρεψε σε πολλούς να κρυφτούν πίσω από τη μάζα χωρίς να αναλάβουν την προσωπική ευθύνη της ψήφου τους.
«ΙΣΧΥΡΟΙ ΔΗΜΟΙ ΥΠΟΤΕΛΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ»
Η φράση αυτή αποτυπώνει με απόλυτη ακρίβεια το βαθύ πολιτικό και θεσμικό παράδοξο που αναδείχθηκε στο συνέδριο της ΚΕΔΕ στην Καλαμάτα :
Από τη μία πλευρά, η κυβερνώσα παράταξη που κέρδισε την ψηφοφορία ονομάζεται «Σύγχρονοι Ισχυροί Δήμοι». Από την άλλη πλευρά, η κριτική της αντιπολίτευσης και πολλών συνέδρων συμπυκνώνεται ακριβώς στην κατηγορία για μια «υποτελή αυτοδιοίκηση», η οποία παραμένει πλήρως εξαρτημένη από τις διαθέσεις, τις εγκρίσεις και τα κονδύλια της κεντρικής εξουσίας.
Η αντίθεση αυτή γίνεται εμφανής σε τρία επίπεδα :
Οικονομική Εξάρτηση : Ενώ το σύνθημα μιλάει για «Ισχυρούς Δήμους», η πραγματικότητα που περιέγραψαν οι δήμαρχοι δείχνει οικονομική ασφυξία. Αντί για θεσμοθετημένους, σταθερούς και αυτοτελείς πόρους που δικαιούνται βάσει του νόμου (ΚΑΠ), οι Δήμοι αναγκάζονται να λειτουργούν ως «ικέτες» του κράτους, περιμένοντας έκτακτες επιχορηγήσεις ή «πακέτα μέτρων» (όπως αυτά που ανακοινώθηκαν στο συνέδριο) για να καλύψουν βασικές ανάγκες, όπως το ρεύμα και η ανακύκλωση.
Διοικητική Κηδεμονία : Η αυτοτέλεια περιορίζεται δραστικά όταν η κεντρική διοίκηση αποφασίζει μονομερώς για κρίσιμα τοπικά ζητήματα (π.χ. αναγκαστικές συνενώσεις ΔΕΥΑ, διαχείριση απορριμμάτων, επιβολή τελών όπως το τέλος ανθεκτικότητας χωρίς να αποδίδεται στους Δήμους). Οι Δήμοι καλούνται να εφαρμόσουν πολιτικές χωρίς να έχουν τον πρώτο λόγο, επιβεβαιώνοντας τον όρο «υποτελείς».
Η Στάση της ΚΕΔΕ : Αυτή ακριβώς η αντίφαση οδήγησε και στη σύγκρουση της κάλπης. Η αντιπολίτευση κατηγόρησε την πλειοψηφία ότι, παρά τις «σκληρές» ομιλίες, επέλεξε τελικά ένα ψήφισμα που δεν σπάει τον δεσμό της υποτέλειας, αλλά συμβιβάζεται με τις κυβερνητικές εξαγγελίες.
Όταν το όνομα της παράταξης υπόσχεται «Ισχυρούς Δήμους» αλλά οι πράξεις και το θεσμικό πλαίσιο συντηρούν μια «υποτελή αυτοδιοίκηση», η απόσταση μεταξύ θεωρίας και πράξης μεγαλώνει, αφήνοντας τους πολίτες να πληρώνουν το κόστος μιας εγκλωβισμένης Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
